BİPOLAR (İKİ UÇLU) DUYGUDURUM BOZUKLUĞU NEDİR?

0 Paylaşımlar

BİPOLAR (İKİ UÇLU) DUYGUDURUM BOZUKLUĞU NEDİR?

Tanımı

Bipolar bozukluk, ruh hali, enerji ve davranışta aşırı dalgalanmalarla karakterize edilen bir zihinsel sağlık durumudur. Bipolar bozukluk, manik-depresif bozukluk olarak da bilinir ve kişinin duygusal durumunun sürekli olarak değiştiği bir ruh sağlığı sorunudur. Bu değişimler manik (aşırı coşkulu, enerjik) ve depresif (aşırı üzgün, enerjisiz) olabilir. Bipolar bozukluk genellikle tedavi edilebilir, ancak tedaviye uyum sağlamak ve yönetmek zor olabilir.

Bipolar bozukluğun görülme sıklığı ve başlangıç yaşı

Bipolar bozukluk, genellikle ergenlik ve erken yetişkinlik döneminde ortaya çıkar. Bu bozukluk, nüfusun yaklaşık %1-2’sinde görülür. Bipolar bozukluk, erkeklerde ve kadınlarda eşit sıklıkta görülür. Ancak, kadınlarda daha sık olarak atipik veya hafif formlar görülür. Bu bozukluk genellikle birçok yıl boyunca devam eder ve kişinin hayat kalitesini ve işlevselliğini negatif yönde etkiler.

Bipolar bozukluk nasıl oluşur?

Bipolar bozukluk oluşması için birden fazla faktör etkilidir. Genetik faktörler, biyolojik faktörler ve çevresel faktörlerin bileşkesi bipolar bozukluğun oluşmasına neden olabilir.

Genetik faktörler: Bipolar bozukluk genetik yatkınlık gösterir, yani bu bozukluk ailede görülürse bireylerin bu bozukluğa yakalanma riski daha yüksektir.

Biyolojik faktörler: Beyin içinde duygu ve düşüncelerin yönetildiği bölgelerde, neurotransmitterler ve hormonlar arasındaki dengesizlikler bipolar bozukluk oluşmasına neden olabilir.

Çevresel faktörler: Bipolar bozukluk oluşmasına neden olabilecek çevresel faktörler arasında stres, travma, kayıp veya yaşam olayları gibi olumsuz olaylar yer alır.

Ancak, bu faktörlerin her biri bipolar bozukluk oluşmasına neden olmaz, ayrıca birden fazla faktörün bileşkesi gerekir. Ayrıca, bipolar bozukluk oluşurken bunların herhangi birinin etkisi diğerlerinden daha fazla olabilir.

Bipolar bozuklukta duygudurum dönemleri

Bipolar bozuklukta, kişinin duygudurumu sürekli olarak değişir ve manik, hipomanik veya depresif dönemler görülür.

Manik dönem:

Manik dönemde kişi aşırı coşkulu, enerjik, hiperaktif, konuşkan ve aşırı iyimser olabilir. Bu dönemde kişi, günlük hayatını yaşamada getirilmesinde güçlükler yaşayabilir, çünkü çok fazla enerjiye sahiptir ve uykuya ihtiyacı azdır. Ayrıca, manik dönemde kişi, risk almaya meyilli olabilir ve para harcama, cinsel davranışlar gibi alışkanlıklarının kontrolünü kaybedebilir.

Hipomanik dönem:

Hipomanik dönemde kişi daha az aşırı coşkulu olur, ama hala enerjik ve iyimserdir. Bu dönemde kişi, günlük hayatını yaşamada güçlükler yaşamasa da  çalışma ve sosyal hayatını etkileyebilir.

Depresif dönem:

Depresif dönemde kişi aşırı üzgün, enerjisiz, huzursuz, umutsuz ve yalnız hisseder. Bu dönemde kişi, günlük hayatını yaşamada güçlükler yaşayabilir ve işlevselliği azalabilir. Kişi için uyku, yeme veya cinsel davranışlar gibi alışkanlıklar da değişebilir.

Manik veya hipomanik dönemler arasında depresif dönemler geçişli olabilir veya ayrı ayrı oluşabilir. Ayrıca, dönemler arasındaki süreler de değişebilir. Bu dönemler arasındaki geçişler, ani veya yavaş olabilir.

Bipolar bozukluğun tedavisi

Bipolar bozukluk tedavisi genellikle psikiyatristler tarafından yürütülür. Tedavi süreci ilaç tedavisi, psikoterapi, sosyal hizmet desteği, veya aile terapisi içeren kombinasyonlardan oluşabilir.

İlaç tedavisi:

Genellikle antidepresanlar veya mani dönemlerinin önlenmesi için lithium gibi duygudurum düzenleyicileri içerir.

Elektrokonvülsif tedavi (EKT)

Depresif dönemde kullanılabilecek bir yöntem olarak ele alınmaktadır.

Psikoterapi seansları

Kişinin duygusal ve davranışsal sorunlarını ele almasına ve sağlıklı yolların öğrenilmesine yardımcı olabilir.

Sosyal hizmet desteği

Kişinin ihtiyaçlarına göre özel bir hizmet sunabilir, örneğin, iş veya eğitim desteği.

Aile terapisi

Aile üyelerinin bipolar bozukluk hakkında daha fazla bilgi edinmelerine ve kişinin tedavisine nasıl destek olabileceklerine dair konuları ele almasına olanak tanır.

Birey düzenli beslenme, fiziksel aktivite ve sağlıklı bir uyku düzeni oluşturması yine bipolar bozukluğun tedavisine yardımcı olabileceği düşünülmektedir.

Telif hakkı bildirimi için tıklayınız

Not: Psikolojiyazilari.com adlı sitemizdeki hiçbir bilgi bir tavsiye veya öneri olarak kabul edilmemeli ve herhangi bir karar veya eyleme temel oluşturmamalıdır. Kendi spesifik durumunuz konusunda sadece doktorunuzun önerilerine güvenmeniz çok önemlidir. Bu web sitesindeki bilgiler yalnızca genel bilgileri içerir. Bu web sitesinde okuduğunuz bilgiler sağlık uzmanınızla olan ilişkinizin yerine geçemez. Bu nedenle tıbbi tavsiye olarak kabul edilmemelidir. Tanı ve tedavi için daima sağlık uzmanınızla görüşmelisiniz.

Yararlanılan kaynaklar ve ileri okumalar

Öztürk, M. O., & Uluşahin, A. (2011). Ruh sağlığı ve bozuklukları. Nobel Tıp Kitabevleri.

Köroğlu, E. (2013). Dsm-V: tanı ölçütleri başvuru kitabı. HYB.

Köroğlu, E. (2013). İkiuçlu Bipolar Bozukluk Mani Ve Depresyon Nedir? Nasıl Baş Edilir? HYB.

Özgür KOÇAK

Psikolog💎 Pdr YL ⏳ Evlilik ve Aile Danışmanlığı YL ⏳ Tokat GOP Üniversite Hastanesi psikolojiyazilari.com adlı sitenin kurucusu ve yöneticisi

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir